Śląska odrębność od zawsze budzi wśród Polaków kontrowersje. To co dla nas – Ślązaków jest naturalne, dla wielu osób bywa odczytywane jako fanaberia lub nawet zagrożenie. Chciałbym wytłumaczyć Wam – Polakom, dlaczego śląska odrębność nie jest przez Was rozumiana. Poniżej znajdziecie 3 powody, które w moim odczuciu są najbardziej istotne.

Śląska odrębność
Śląska odrębność

1. Inny paradygmat narodowości

Dla większości osób miejsce urodzenia determinuje narodowość. Istnieje przeświadczenie, iż ktoś urodzony w Polsce otrzymuje obywatelstwo polskie, zatem jest także narodowości polskiej. Obywatelstwo jest pojęciem prawnym, nie możemy na podstawie własnego osądu lub chęci zmienić obywatelstwa na inne, które nam odpowiada.

Narodowość natomiast jest osobistym przekonaniem, które nie wynika z przepisów prawa, ale własnego głosu. Oczywiście, prawne uznanie narodowości leży w gestii ustawodawcy i zazwyczaj wynikają z niego przywileje przysługujące określonym w ustawie grupom narodowościowym. Żaden rząd natomiast nie może nakazać komukolwiek, aby czuł się kimś innym, niż tym, za kogo się uważa.

Tak, śląska tożsamość jest kwestią wyboru.

2. Odrębna historia

Śląskie rodziny doświadczyły innej historii, niż rodziny polskie. Nie lepszej, nie gorszej. Innej. Nie doświadczyliśmy dramatu rozbiorów, bo byliśmy wówczas częścią kraju zaborcy. W wojnach raz walczyliśmy po tej samej stronie, innym razem strzelaliśmy do siebie z przeciwnych okopów. Historia nas ukształtowała, ale w odmienny sposób niż Was – Polaków.

Byliśmy częścią różnych krajów, jesteśmy częścią różnej historii. W tej historii Polska była często gdzieś obok, jako mglisty punkt na horyzoncie. Niektórzy tożsamościowo zbliżyli się do niej, szczególnie podczas odrodzenia Rzeczypospolitej po I WŚ, inni zaś uważali Polskę za kolejny kraj, w którym przyszło im żyć.

Chociaż wydaje się to niezrozumiałe dla Polaków – wielu Ślązaków nie traktuje mieszkania w Polsce jako szczególnego daru, lecz naturalną kolej rzeczy. Śląsk wiele razy zmieniał swoich gospodarzy.

3. Wychowanie

Tradycyjny śląski dom był nowoczesny. Mężczyzna zarabiał na rodzinę, ale to kobieta była Panią Domu we współczesnym tego słowa znaczeniu. Gospodarowała, zarządzała pieniędzmi i podejmowała decyzje. Dzisiaj czasy się zmieniają lecz na pewno jedna rzecz pozostaje niezmienna – wielu z nas śląskość wyniosło z domu.

Sam z młodości pamiętam dysonans: polska szkoła – śląski dom. Nie oszukujmy się, system edukacji stara się stworzyć z dzieci dobrych, oddanych i polskich patriotów. Lekcji o śląsku w moich szkołach było mało lub nie było ich wcale. Dziś edukacja regionalna raczkuje i tworzą się jej zalążki, ale wciąż czujemy oddech – nie bójmy się tego słowa – polskiej indoktrynacji. Śląska odrębność to także poczucie odpowiedzialności za śląskie wychowanie swoich dzieci.

Czy śląska odrębność powinna Cię martwić? 

Różnorodność jest siłą. Polskie społeczeństwo jest praktycznie monolitem pod względem narodowościowym. Wiem, że są ludzie, którzy będą mówić Wam, że każdy inny jest zagrożeniem. Nie, na Śląsku nie ma ludzi, którzy chcą zrobić Wam krzywdę. Wśród Ślązaków nie ma partyzantów, którzy chcą wyrwać Śląsk Polsce.

Ślązacy to ludzie, którzy oczekują od Polaków szacunku, akceptacji i zrozumienia swojej tożsamości.

6 powodów dla których Ślązacy to współcześni muzułmanie

5 rzeczy, które Polacy muszą wiedzieć o Ślązakach

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (7 votes, average: 5,00 out of 5)

4 KOMENTARZE

  1. Racja, chociaż lepiej było by napisać, że byliśmy częściami krajów zaborców, bo i Austrii, co stwierdzam jako Cysarok, oraz Prus.

  2. Jestem Ślązakiem od pokoleń i Polakiem grzebałem trochę w starych dokumentach i znalazłem ręcznie pisaną umowę kupna sprzedaży gospodarstwa moich przodków sprzed ponad dwustu lat orientacyjnie rok ~1810. Pisał to nie mój przodek ale ktoś piśmienny z jednej strony umowa była pisana po niemiecku z drugiej po polsku mimo że tak jak w artykule tereny te były pod panowaniem niemieckim, austriackim, czeskim. Najciekawsze jest to że w treści nie ma ani jednego zwrotu czy określenia niemieckiego tak jak obecnie istnieje to w mowie śląskiej, według mnie dopiero mocna germanizacja za Bismarcka narzuciła zwroty niemieckie.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here