Śląskie tradycyjne potrawy wigilijne

Zdecydowana większość potraw przedstawionych poniżej jest tradycyjna i pojawia się podczas świąt rokrocznie, czasem i od kilku pokoleń. Wyjątek stanowią ryby, które dla członków mojej rodziny są dość nietypowe.

-

Chciałbym przedstawić Wam śląskie tradycyjne potrawy wigilijne, które co roku pojawiają się na naszym stole podczas wieczerzy wigilijnej. Moja rodzina nigdy nie przywiązywała szczególnej uwagi do liczby dań, jednak podczas ostatniej Wigilii okazało się, że jest ich dokładnie 12.

Zdecydowana większość potraw przedstawionych poniżej jest tradycyjna i pojawia się podczas świąt rokrocznie, czasem i od kilku pokoleń. Wyjątek stanowią ryby, które dla członków mojej rodziny są dość nietypowe. Ja sam nie przepadam za smażonym karpiem, dlatego co wigilię staram się podać na stół rybę w innej, nieszablonowej postaci.

Interaktywne zdjęcie. Kliknij na potrawę, aby przejść do szczegółowego opisu oraz zdjęcia.

Poznaj śląskie tradycyjne potrawy wigilijne (kliknij aby przejść):

1. Kompot z suszu

Specjalistką od przygotowywania kompotu z suszu jest moja ciocia. Składniki na jego wykonanie są następujące: suszone śliwki, jabłka, gruszki, morele, kandyzowany ananas i papaja, rodzynki, żurawina, figi oraz daktyle. Dzień wcześniej wszystkie wymienione wyżej składniki należy pokroić i zalać letnią wodą. Kolejnego dnia gotujemy osobno owoce, następnie całość zlewamy do jednego słoika. Najlepszy kompot to ten przygotowany kilka dni wcześniej – tylko wówczas ma szansę dojrzeć specyficzny aromat i smak.

Śląskie tradycyjne potrawy wigilijne
Śląskie tradycyjne potrawy wigilijne: makówki i kompot

2. Makówki

Makówki to nie tylko tradycyjna potrawa wigilijna, ale przede wszystkim bożonarodzeniowy deser, który spożywa się także kilka dni po świętach. Głównymi składnikami makówek są: zmielony mak, miód, mleko, bułka lub strucla oraz bakalie. Proporcje oraz dodatkowe składniki różnią się w każdym domu i rodzinie. Są rodziny, w których makówki przygotowuje się także na imprezę sylwestrową. Pamiętajcie, że mrożone nie są już tak dobre w smaku, jak te świeże.

Jesteście ciekawi jak ja przygotowuję ten wigilijny deser? Poznajcie przepis na makówki.

3. Moczka

Moczkę kocha się lub nienawidzi. Ja należę do grona tych, którzy moczkę uwielbiają. Pewnie dlatego, że u mnie podawana jest w formie słodkiego deseru pełnego owoców i bakalii. Są rodziny, w których moczka podawana jest na wywarze z ryb lub na gorąco z fasolą. Można i tak! Na Śląsku mówi się – ile sieni, tyle rodzajów moczki. Czasami do moczki dodaje się wysokoprocentowy alkohol lub piwo – częściej ciemne niż jasne.

W niektórych domach bożonarodzeniowy piernik zachowuje się do kolejnego roku i na bazie tego piernika gotuję się moczkę. Pisał o tym Aleksander Nawarecki w Lajermanie.

Poznajcie mój przepis na moczkę.

4. Zupa z głów ryb + grzanki

Rybna zupa jest obowiązkowa na śląskim stole. Jeszcze lepiej, gdy zupa jest przygotowana na wywarze z głów ryb. Ja wykorzystałem głowy karpia i suma. Koniecznie dodajcie  pasternak – zupa będzie miała wówczas charakterystyczny smak. Pamiętajcie, aby grzanki przygotować kilka dni wcześniej i pozwolić im wyschnąć – grzanki wówczas nie namokną zbyt szybko podczas jedzenia.

Śląskie tradycyjne potrawy wigilijne
Tak wygląda zupa z głów ryb podczas gotowania. Nie zachęca wyglądem, ale zapewniam, że jest doskonała w smaku!

5. Panczkraut / ciapkapusta

Przepis na panczkraut jest bardzo prosty: gotujecie kapustę kiszoną i doprawiacie wedle uznania. W tym samym czasie gotujecie kartofle, odcedzacie je i tłuczecie. Następnie na małej patelni smażycie potarte kilka ząbków czosnku. Całość mieszacie dokładnie w jednym garnku i doprawiacie do smaku (solą i pieprzem).

Chociaż trudno w to uwierzyć panczkraut jest chyba najbardziej popularną potrawą na  wigilijnym stole w mojej rodzinie.

Panczkraut oraz kapusta
Śląskie tradycyjne potrawy wigilijne

6. Kartofle

Klasycznych śląskich kartofli nie może zabraknąć na wigilijnym stole. Kartofle są dodatkiem do pozostałych dań.

7. Modro kapusta

Można stwierdzić, że modro kapusta to kwintesencja śląskiej kuchni. Każdy mieszkaniec Polski wie, że tradycyjny śląski obiad składa się z klusek, rolady i modrej kapusty. Dlatego modrej kapusty nie może zabraknąć także na śląskim wigilijnym stole. Kapustę w moim domu podaje się wraz z rodzynkami – dzięki temu ma ona bardziej słodkawy smak. Śląskie tradycyjne potrawy wigilijne kojarzą się przede wszystkim z modrom kapustą na stole.

8. Kapusta z grzybami

Na zdjęciu pokazane są dwie wersje – przygotowana przez moją Mamę oraz Ciocię. Kapusta z grzybami jest klasycznym dodatkiem, który bardzo często pojawia się na rodzinnym stole, nie tylko podczas wyjątkowych uroczystości.

Panczkraut
Dwa rodzaje kapusty, modro oraz panczkraut na zdjęciu

9. Karp smażony

Starsi członkowie mojej rodziny nie wyobrażają sobie Wigilii bez klasycznego karpia – dlatego co roku gości on na naszym stole. Jednak młodsze pokolenie nie przepada za karpiem, dlatego kupujemy go w symbolicznych ilościach. Jeśli nie przepadacie za smakiem karpia z patelni – spróbujcie zamiast smażenia przygotować go w piekarniku.

10. Sum w sosie miodowo-musztardowym

To moja propozycja dla tych, którzy nie lubią klasycznie smażonego karpia. Ryba smakuje rewelacyjnie!

Marynata: 2 łyżki miodu oraz 3 łyżki musztardy. Całość należy dokładnie wymieszać. Przygotowanie: obranego z ości i pokrojonego suma kładziemy w naczyniu żaroodpornym, przyprawiamy solą oraz pieprzem z dwóch stron i dodajemy świeży, pokrojony koperek. Rybę zalewamy marynatą i odkładamy na 2 godziny. Suma pieczemy w piekarniku przez około 40 minut.

Sum i łosoś w odważnej odsłonie wigilijnej

11. Łosoś w kurkumie i kminie rzymskim

Kolejna propozycja dla tych, którzy lubią nowe i niekonwencjonalne smaki.

Rybę kładziemy do naczynia i smarujemy olejem lub oliwą z oliwek. Przyprawiamy solą i pieprzem. Następnie dodajemy kurkumę oraz kmin rzymski – około pół łyżeczki lub więcej jeśli lubicie wyrazisty smak. Całość przykrywamy folią i odstawiamy na 2 godziny. Rybę należy piec w piekarniku przez około 40 minut.

12. Pieczarki smażone

Panierowane główki pieczarek są obowiązkową pozycją na moim  świątecznym stole. Odkąd pamiętam pieczarki zawsze jedliśmy podczas wieczerzy wigilijnej. Muszę dodać, że pieczarki w takiej formie nie są przygotowywane w mojej rodzinie przez cały rok – ale tylko na Wigilię. Pamiętajcie, aby pieczarki opanierować w jajku oraz bułce tartej.

Śląskie tradycyjne potrawy wigilijne – podsumowanie 

Przedstawione powyżej śląskie tradycyjne potrawy wigilijne są typowe dla mojego domu w Łaziskach Górnych. Przykładem lekkiego odstępstwa od zwyczajów są smażone pieczarki, które wszak na moim stole są obecne od zawsze, lecz nie znam innej rodziny, w której kultywowałoby się tę tradycję.

W rodzinie od strony mamy, jak i taty nie ma zwyczaju przygotowywania siemieniotki – tradycyjnej śląskiej zupy na bazie siemienia lnianego. Od kilku lat planuję wprowadzić zupę na wigilijny stół, brakuje mi jednak odwagi i determinacji.

Jeśli zainteresował Was ten artykuł, poznajcie także śląskie tradycje wigilijne, w których opisałem zwyczaje, które panują na Śląsku podczas Wigilii. Jednym z nich jest czytanie Pisma Świętego po śląsku lub prezenty od Dzieciontka.

Ciekawy jestem, jakie potrawy wigilijne są popularne na Waszych stołach? Co przygotowujecie od wielu lat? Z czego jesteście szczególnie dumni i co Wam najbardziej smakuje? Podzielcie się swoją opinią w komentarzu poniżej.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (3 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...
Łukasz Tudzierzhttps://tuudi.net
Ślązak, felietonista, taternik. Od 2006 roku opisuję i komentuję Górny Śląsk. Mieszkam w Katowicach, pochodzę z Łazisk Górnych. Kocham Śląsk.

2 KOMENTARZE

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Najczęściej czytane w tym tygodniu: