My, Ślązacy
Ilekroć przyjeżdżam do Polski po pobycie w krajach Europy Zachodniej, czuję, iż mój kraj jest przygnębiający. Zazwyczaj są to powody czysto ekonomiczne - beznadziejne...
5 powodów, dlaczego lepiej być Polakiem niż Ślązakiem
Większość z nas czuje dumę z bycia Ślązakiem. I słusznie! Mówiąc za Sándorem Márai - to wielki dar mówić i pisać w sekretnym języku...
#śląska rzecz – kościół
Jednym z najczęściej pojawiających się i powtarzanych mitów dotyczących Ślązaków jest ten, dotyczący naszej rzekomej religijności. Słyszę go bardzo często w audycjach radiowych i...
Dyskusja w sprawie Panteonu Górnośląskiego jest bezcelowa. Ślązacy powinni bojkotować tę instytucję
W podziemiach katowickiej archikatedry zorganizowana została, jak określił to Klub Jagielloński – spóźniona debata w sprawie Panteonu Górnośląskiego. Przy jednym stole zasiedli: pracownicy Panteonu,...
wPolityce chce nam mówić, z kim mamy się spotykać
Bez przesady stwierdzić mogę, że Tygodnik Powszechny podczas pierwszych lat studiów kształtował mój światopogląd i system wartości. Sądzę, że to także dzięki niemu zacząłem...
W pogardzie do śląskości jesteśmy osamotnieni
Zastanawiając się nad współczesnością doszedłem do smutnej konstatacji, że za Ślązakami nie stoi nikt. Nie mamy za sobą możnych mocodawców i państw narodowych. Byliśmy...
Jak zadeklarować narodowość śląską podczas Spisu Powszechnego?
Z tego artykułu dowiesz się, jak zadeklarować narodowość śląską oraz używanie języka śląskiego w nadchodzącym Spisie Powszechnym. Poniższy poradnik dotyczy samospisu dokonywanego przez Internet....
Jesteśmy kimś, kim nie jesteśmy
Niedawno uraczeni zostaliśmy stanowiskiem rządu w sprawie nowelizacji ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych, czyli mówiąc w skrócie uznaniu Ślązaków za mniejszość etniczną. W...
Kim jesteśmy? Szkic współczesnego młodego Ślązaka
Kiedyś nie było łatwiej, było inaczej. Dla Niemców Ślązak nierzadko był Polakiem, dla Polaków często był Niemcem. Wybory dokonywane przez Ślązaków były nie tylko...
Prof. Ireneusz C. Kamiński – Ślązacy mają szansę wygrać w Strasburgu
Dostałem od Tomka Snarskiego niespodziewaną przesyłkę, w środku której znalazłem Kwartalnik o prawach człowieka wydawany przez Helsińską Organizację Praw Człowieka. Dla nas Ślązaków publikacja...
Ojczyzną Ślązaków jest Hajmat, nie Polska
Tłumaczenie śląskiego określenia „hajmat” na polską „ojczyznę” jest bardzo nieprecyzyjne. Niektórzy próbują używać konotacji „mała ojczyzna”, która wprawdzie bliższa jest śląskiemu znaczeniu, lecz nie...
3 rzeczy, których Polacy nie wiedzą o Ślązakach
Wokół Ślązaków wciąż krąży wiele mitów i niedomówień. Nam mieszkańcom tego regionu pewne sytuacje, historie, zachowania wydają się najzupełniej w świecie normalne. Poniższe trzy...
Śląsk się Bogu udał. A jeśli nie Śląsk, to na pewno Ślązacy
Napisać mógłbym, że Śląsk to zaścianek upadły bardziej jak Polska. To prawda, że ohydne wady Ślązaków i Polaków przyprawiają mnie o ból głowy. Bo...
Dlaczego Koalicja Polski Śląsk to wspaniały pomysł?
Koalicja Polski Śląsk zainicjowała swoją działalność. W deklaracji założycielskiej napisano: "Jestem Ślązakiem, jestem Polakiem – pod tym zdaniem podpisać by się mogło wielu mieszkańców...
3 powody dlaczego Polacy nie rozumieją śląskiej odrębności
Śląska odrębność od zawsze budzi wśród Polaków kontrowersje. To co dla nas - Ślązaków jest naturalne, dla wielu osób bywa odczytywane jako fanaberia lub...
Śląsk się obudził, Polska zaspała
Czy uznanie Ślązaków za mniejszość etniczną w świetle polskiego prawa, pogłębi podziały nie tylko wśród samych Ślązaków, ale także pomiędzy Polakami i Ślązakami różnych opcji etnicznych?
5 kluczowych porad przy tworzeniu alternatywy dla Ruchu Autonomii Śląska
W ostatnim czasie obserwuję wyjątkowe natężenie artykułów odnoszących się do działalności Ruchu Autonomii Śląska. Narracja przyjęta przez prawicowe portale nie jest dla nikogo oczywiście...
Potrzebne nam jest ogólnośląskie powstanie!
Sąd Najwyższy stwierdził dzisiaj to, co Ślązacy wiedzą już od dobrych kilkudziesięciu lat. Owy stan ducha doskonale określił prof. Kadłubek, który w książce Listy...
Ponad milion spisanych osób w woj. śląskim. Zobacz statystyki poszczególnych gmin
Urząd Statystyczny w Katowicach podzielił się ze mną dość szczegółowymi informacjami dotyczącymi osób, które dokonały samopisu na dzień 2 czerwca 2021 roku. Do tej...
Brama Morawska. Historyczny i współczesny wpływ na ziemie Górnego Śląska
Na historycznych mapach ukazujących region Górnego Śląska można na południowej granicy zauważyć swego rodzaju wyłom w kształcie przypominającym lejek. Jest to naturalne obniżenie terenu...
Nie bójmy się współpracy i intelektualnego fermentu. Tego teraz potrzebuje Śląsk
Jest jedna rzecz, która może być gorsza od kłótni – to stagnacja. Nie sądzę, aby stagnacja groziła Śląskowi. Musimy jednak umiejętnie stymulować toczącą się...
Wyzwanie na dzisiaj: Śląsk Otwarty
Kiedyś myślałem, że moje postrzeganie przeszłości byłoby łatwiejsze i przyjemniejsze, gdybym urodził się np. w Krakowie lub w Warszawie. Na ścianie z jednej strony...
Godzina Ś. Odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące projektu nowelizacji ustawy
W dniu 18 kwietnia 2014 został zarejestrowany Komitet Inicjatywy Ustawodawczej projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym....
Jest nas 817 tysięcy!
Główny Urząd Statystyczny opublikował ostateczne wyniki ubiegłorocznego spisu powszechnego. Według przedstawionych danych 816 tys. osób deklaruje śląską przynależność narodowo-etniczną, w tym aż 362 tys....
13 najbardziej kłamliwych cytatów polityków PIS o górnictwie
Stosunek Prawa i Sprawiedliwości do śląskiego węgla oraz górnictwa jest kwintesencją instrumentalnego traktowania wyborców i ich problemów. Górnicy podczas rządów Platformy Obywatelskiej byli przekonywani...
12. Marsz Autonomii – zdjęcia
14 lipca 2018 roku ulicami Katowic przeszedł 12. Marsz Autonomii, w którym udział wzieło kilka tysięcy Ślązaków.
Festiwal obietnic wyborczych – przemówienie do Ślązaków
Ślązaczki i Ślązacy!
Przyjechałem do Was dzisiaj, aby zdać raport z naszej pracy dla Waszego regionu. Wszyscy widzimy, jak wspaniale rozwija się nasza Ojczyzna. Widzimy,...
Bytom – stworzony i zabity przez przemysł
Wiele się pisze i mówi o węglu, który jednocześnie przyczynił się do rozwoju i rozkwitu Górnego Śląska, a poprzez przemysł i szkody górnicze spowodowane...
Dr James Bjork: jako Amerykanin czuję empatię ze śląskimi problemami i dylematami
Czy wiecie, że tematem rozmów na seminarium prowadzonym na jednym z najlepszych uniwersytetów świata będzie… Śląsk?
W ramach Programme on Modern Poland na Uniwersytecie Oksfordzkim w...
Panie Gliński, myli się pan w sprawie języka śląskiego. A ja panu powiem, dlaczego
27 stycznia 2020 roku poseł Maciej Kopiec zadał premierowi Mateuszowi Morawieckiego dość interesujące pytania dotyczące języka śląskiego. Przytoczę poniżej same pytania, bez całości interpelacji:...
Kto ma prawo do śląskiej tożsamości?
Chyba zrozumiałem skąd szczególnie w starszym pokoleniu bierze się tęsknota i nostalgia za czasami, które dawno minęły. Wystarczy spojrzeć na pokolenie moich rodziców, czyli...
Ślązacy nie chcą i nie potrzebują dobrej reprezentacji politycznej
Ślązacy mają problem z reprezentacją polityczną. Jestem przekonany, że z tym stwierdzeniem zgodzi się ze mną każdy Górnoślązak. Prawdziwe śląskie elity polityczne praktycznie nie...
Panteon Górnośląski powstał, aby wynarodowić Ślązaków
W lipcu otwarty został Panteon Górnośląski – dzieło życia arcybiskupa Wiktora Skworca i jednocześnie wspólne przedsięwzięcie Ministerstwa Kultury, Archidiecezji Katowickiej, Miasta Katowice i Województwa...
Na Śląsku powstaje Instytut Myśli Polskiej. To jaskrawy przykład polityki polonizacyjnej
Jeśli wydaje ci się, że wszystko już widziałeś i na wszystko jesteś gotowy, to z pomocą przychodzi Zarząd Województwa Śląskiego, który zadecydował, iż Regionalny...
Jak Ślązacy mogą obchodzić Święto Niepodległości?
11 listopada obchodzimy w Polsce najważniejsze święto państwowe - Dzień Niepodległości, czyli rocznicę odzyskania przez Polskę suwerenności po 123 latach zaborów. Dla wielu Ślązaków jest on...
Ślązak jest jak Yeti – każdy o nim słyszał, ale nikt nic nie wie
Jak to w życiu bywa, los rzuca ludzi w różne dalekie strony świata, więc rzucił i mnie. Jako Ślązak na co dzień mieszkam i...
Centralizm. Efekt kompleksu historii XIX i XX wieku?
Głos w sprawie centralizmu i regionalizmu zabrał Adam Zamoyski - brytyjski historyk i eseista polskiego pochodzenia, autor między innymi książki: "Polska. Opowieść o dziejach...
Prawica przegrywa walkę o śląskość. Czy lewica zbierze głosy Ślązaków?
W skrócie:
Prawica nie ma pomysłu na “zagospodarowanie” potrzeb etnicznych Ślązaków
Ślązacy są odporni na nachalny i propolski patriotyzm w wydaniu tak zwanych...
Spór o poglądy. Czy mam do nich prawo?
Żyjemy razem, ale jakby osobno. Bieżący spór polityczny już dawno wyszedł poza ramy sejmu i senatu. Kłótnie światopoglądowe dzielą przyjaciół, znajomych, a nawet rodziny....
Polskie państwo jest jak feudalny właściciel ziemski
Przekleństwo władzy jak feudalny właściciel ziemski
Władza fascynuje ludzi, jest uzależniająca jak narkotyk. Poczucie panowania może opętać do tego stopnia, że posiadający władzę nad innymi...
5 rzeczy, które Polacy muszą wiedzieć o Ślązakach
Czy Polacy wiedzą kim są Ślązacy? Przez wiele lat wokoło Ślązaków wyrosło sporo stereotypów - któż z Polaków nie kojarzy górnika ze Ślązakiem? Czy jednak w XXI wieku zmiany społeczne i kulturowe nie obróciły do góry nogami tego, kim jesteśmy i co czujemy?
Język śląski – argumenty naukowe przemawiające za uznaniem za język regionalny
Język śląski jest mową używaną przez rdzennych mieszkańców Górnego Śląska. W klasyfikacji genetycznej język śląski uznawany jest za język słowiański, którego słownictwo czerpało zapożyczenia...
Prof. Kadłubek na antenie Pierwszego Programu Polskiego Radia
W audycji "Z kraju i ze świata" mogliśmy usłyszeć wypowiedź prof. Zbigniewa Kadłubka, która dotyczyła uznania Ślązaków za mniejszość etniczną. Zgodnie z obietnicą wrzucam audycję.
Z...
Dla Ziemkiewiczów zawsze będziemy rylami
Nie można posądzić pana Ziemkiewicza o brak oczytania czy wąskie horyzonty myślowe. Wszak jak sam stwierdził był nawet w Luksemburgu, gdzie usłyszał o języku...
Ślonzoki, godejcie po ślonsku!
Kilkunastodniowy pobyt na Ukrainie utwierdził mnie w przekonaniu, że język to nie tylko zbiór znaków, które łączą się i umożliwiają komunikację. Język to przede...
Po latach batalii Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał skargę SONŚ za zasadną
14 lutego 2024 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że Polska naruszyła Europejską Konwencję Praw Człowieka odmawiając rejestracji Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej. Trybunał wskazał,...
Śląski nacjonalizm ma się dobrze, bo przymykamy na niego oko
Zdenerwowałem się bardzo. Kilka sekund później pomyślałem – kto w ogóle będzie chodzić w takiej tresce? Skoro jest sprzedawana to na pewno jest na...
Barbara Dziuk – rzekoma reprezentantka nurtu śląskiej inteligencji
Posłanka Dziuk słynie z intelektualnie kompromitujących wystąpień. Jednak słuchając wywiadów, szczególnie radiowych można odnieść wrażenie, iż Dziuk jest osobą niezwykle ciepłą, wręcz przesadnie miłą, mającą skłonności do nadmiernej egzaltacji. Bardzo często operuje wyszukanymi porównaniami, lecz jednocześnie notorycznie miesza styl potoczny i oficjalny.
Są już dostępne wstępne wyniki NSP 2021. Ślązaków jest mniej niż 10 lat temu
Poniżej przedstawiam wstępne wyniki Spisu Powszechnego osób deklarujących inną niż polską przynależność narodowo-etniczną według rodzaju identyfikacji.
Liczba osób deklarujących narodowość śląską w Spisie Powszechnym z...
Ślōnski sznelcug, czyli wielki śląski manifest
9 lutego w Przestrzeni Twórczej Stacji Ligota odbył się Ślōnski sznelcug, czyli spotkanie z prof. Zbigniewem Kadłubkiem połączone z koncertem muzyki ambientowej, wystawą zdjęć...
Oikofobia w doświadczeniu kulturowym Ślązaków
Oikofobia określana jest jako lęk przed domem, przed przebywaniem w nim. Jak możemy zdefiniować dom w ujęciu kulturowym lub antropologicznym? Czy to tylko budowla, w...
Co stałoby się, gdyby na Marszu Autonomii spalono indonezyjską flagę?
Drodzy Czytelnicy, proszę Was abyście na kilka minut wysilili swoje szare komórki. Wyobraźcie sobie, że na przyszłorocznym Marszu Autonomii ktoś spali flagę Indonezji, krzycząc...
Ślązaków można szkalować, gdyż nie są uznaną mniejszością etniczną
Ślązaków można szkalować, gdyż nie są uznaną mniejszością etniczną. Taki wniosek można wysnuć z uzasadnienia postanowienia Prokuratury Rejonowej Katowice-Wschód o odmowie wszczęcia postępowania w...
Ślōnskŏ familijŏ: starka
Śląska rodzina: babcia
Felieton dostępny jest w dwóch wersjach językowych. Kliknij na "następny" aby poczytać po śląsku: Ślōnskŏ familijŏ: starka
Babcia kojarzy mi się z...
5 typów Ślązaków, z których jestem dumny
Miesiąc temu napisałem wpis, którym wbiłem przysłowiowy kij w śląskie mrowisko. Napisałem wówczas o 5 typach Ślązaków, których nie chce spotkać w życiu. Sądząc po...
Jak Śląsk wracał do Macierzy, a Niemcy sfałszowali plebiscyt
Za nami maraton obchodów 100. rocznicy włączenia części Górnego Śląska do Polski. Na górnośląską ziemię zjechali najznakomitsi przedstawiciele polskiej elity politycznej, aby dziękować Ślązakom...
Śląski nacjonalizm – skąd się bierze i dlaczego wciąż jest groźny?
Śląski nacjonalizm to złudna miłość do Ziemi, na której żyjemy. To także poczucie, że w jakiś nadnaturalny sposób Ślązacy posiadają kulturę, obyczaje, a w...
Polska przesiąknięta jest strachem przed Innością
Uchwała Sejmiku Śląskiego dotycząca III Powstania Śląskiego była tylko pretekstem do uruchomienia lawiny mniej lub bardziej życzliwych sugestii, kim mają się czuć Ślązacy. A...
Wybiła godzina Ś! Czy ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych zostanie znowelizowana?
Dziś w południe przewodniczący RAŚ Jerzy Gorzelik wraz z posłem Markiem Plurą, senatorem Kazimierzem Kutzem, przewodniczącym SONŚ Katowice Tomaszem Jakubcem oraz pełnomocnikiem komitetu inicjatywy...
Dokąd zmierzasz Ślązaku? O pracy nad śląską tożsamością
Czy zastanawiałeś się kiedyś, kim byłbyś, jeśli nie urodziłbyś się na Śląsku? Góralem? Ukraińcem? Hindusem? A może Warszawiakiem? Czy poczucie bycia Ślązakiem nie jest...